NHÂN VẬT TRONG THƠ VĂN NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU

 - Người đăng bài viết: Thu Trang  - Chuyên mục :  Đã xem: 17 

Daytot.vn giới thiệu tới các em NHÂN VẬT TRONG THƠ VĂN NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU

 

NHÂN VẬT TRONG THƠ VĂN NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU 

1.Nhân vật là người nông dân đánh Tây:

1.1.Vị trí của người dân trong văn chương:

 

Trước đây vai trò của người dân chưa được đề cao trong văn chương. Trong giai đoạn trước Nguyễn Ðình Chiểu, người dân cũng giữ vai trò quan trọng nhưng chua quyết định như giai đoạn này. Nhân dân chỉ là lực lượng phục tùng. Số phận của họ được định đoạt dựa vào nhà nước phong kiến.

 

Trong thơ văn yêu nước, vai trò người dân nổi bật hơn trước. Họ trở thành người dân mộ nghĩa, thành trang dẹp loạn. Trong số ấy có người là Dân ấp, dân lân, những người nông dân Nam bộ cùng khổ lúc bấy giờ. Họ trở thành nhân vật chính mà sử sách gọi là người nghĩa sĩ nông dân và Nguyễn Ðình Chiểu đã viết về họ như những người anh hùng của thời đại.

 

1.2.Cái nhìn mới mẻ về người nông dân trong cuộc đấu tranh chống Pháp:

 

Từ Chạy Tây đến Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, người dân Nam bộ đã đi những bước thật dài và cái nhìn của Ðồ Chiểu cũng tiến những bước thật dài. Ở Chạy Tây là nhân dân và ở Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là người nông dân.

 

Nguyễn Ðình Chiểu đã khái quát về thời cuộc và đánh giá khái quát về cuộc đời nhân vật, kể về cuộc đời nhân vật là người nông dân nghèo khổ, chưa quen với việc cung kiếm binh đao bỗng chốc trở thành người nông dân đánh Tây. Họ yêu nước, tự ý thức được nghĩa vụ của mình nên chiến đấu rất dũng cảm kiên cường và lập nên những chiến công hiển hách:

Nào đợi ai đòi, ai bắt, phen này xin ra sức đoạn kình;

chẳng thèm trốn ngược, trốn xuôi, chuyến này dốc ra tay bộ hổ.

 

Khá khen thay! Vốn chẳng phải quân cơ, quân vệ, theo vòng ở lính diễu binh,

chẳng qua là dân ấp, dân lân mến nghĩa làm quân chiêu mộ.

Mười tám ban võ nghệ, nào nơi tập rèn, chín chục trận binh thư không chờ bày bố.

Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bầu ngòi;

trong tay cầm một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu, nón gõ.

Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi cũng đốt xonh nhà dạy đạo kia;

gươm đeo dùng bằng lưỡi dao  phay cũng chém rớt đầu quan hai nọ.

Chi nhọc quan quản gióng trống kỳ, trống giục, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không; Nào sợ thằng Tây bắn đạn nhỏ, đạn to, xô của xông vào liều mình như chẳng có.

Kẻ đâm ngang, người chém ngược làm cho mã tà, ma ní hồn kinh;

Bọn hè trước, lũ ó sau, trối kệ tàu chiếc, tàu đồng, súng nổ.

(Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc)

 

Ngòi bút Nguyễn Ðình Chiểu đã ca ngợi họ và khắc sâu vào tâm trí hình ảnh bất tử của nghĩa quân, nhắc lại quá trình chiến đấu gian khổ mà người nông dân Cần Giuộc đã trải qua. Ðó là con đường của dân tộc đã đi từ  bấy đến giờ, rất thực và cũng rất thơ.

 

1.3.Tấm lòng của nhà thơ:

 

Tình cảm của nhà thơ đối với người đã mất cũng như đối với người còn sống là rất nhân hậu và thành thực. Nhà thơ đau xót trước sự hy sinh của nghĩa quân và trút trách nhiệm ấy lên bọn vua quan bán nước.

 

Vì ai khiến dưa chia khăn xé, nhìn giang sơn ba tỉnh luống thêm buồng.

Biết thuở nào cờ phất, trống rung, hỡi nhật nguyệt hai vầng sao chẳng đoái

 

Tác giả thương người còn sống, thương mẹ già, vợ góa, con côi… tình cảm đó được diễn đạt bằng những câu thơ rất não nùng.

 

Ðau đớn bấy mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét ở trong lều.

Não nùng thay vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ

 

Nhà thơ còn nghĩa đến quê hương, đến đồng bào trong cơn lửa loạn và nhỏ lệ khóc thương

 

Binh tướng nó hãy đóng ở sông Bến Nghé làm cho bốn phía mây đen.

Ông cha ta còn ở đất Ðồng Nai, ai cứu đặng một phường con đỏ

 

2.Nhân vật là người sĩ phu kháng Pháp:

 

Là những lãnh tụ nghĩa binh chống Pháp như Trương Ðịnh, Phan Tòng… Nhà thơ đã ca ngợi, nhắc nhở, ghi công trạng của họ.

Ca ngợi Trương Ðịnh, Phan Tòng Vì nước, giúp đời, xem thường cái chết Anh hùng thà thác chẳng đầu Tây. Hình ảnh của họ rất hiên ngang, đẹp đẽ, đi vào lịch sử và mang đậm nét bi hùng:

 

Làm người trung người đáng bia son

Ðứng giữa càng khôn tiếng chẳng mòn

Cơm áo đền bồi ơn đất nước

Râu mày giữ vẹn phận tôi con

Tinh thần hai chữ phau sương tuyết

Khí phách nghìn thu rỡ núi non

(Ðiếu Phan Tòng)

 

Có thể nói, qua nguyên mẫu một Trương Ðịnh, Phan Tòng, Nguyễn Ðình Chiểu đã dựng lên hình tượng người sĩ phu tiêu biểu cho cả một tầng lớp kẻ sĩ ưu tú nhất của thời đại lúc bấy giờ.

 

3.Nhân vật  là người trí thức bất hợp tác với kẻ thù:

 

Hình ảnh Kỳ Nhân Sư trong tác phẩm Ngư Tiều y thuật vấn đáp là tiêu biểu cho người tri thức bất hợp tác với kẻ thù. Nhân Sư đã tự xông mắt cho mù để khỏi làm sĩ liêu, làm thái y cho giặc (Thà đui mà giữ đạo nhà). Ðây là hành động tự hủy để giữ thân, giữ đạo:

 

Sự đời thà khuất đôi tròng thịt

Lòng đạo xin tròn một tấm gương.

 

Nhưng Nhân Sư không hề bỏ rơi trách nhiệm của mình, luôn làm điều thiện để thực hiện thiên chức cao cả: Làm thuốc, dạy thuốc chữa bệnh cho dân, tập hợp và giác ngộ những người dân yêu nước, đợi thời cơ ra cứu nước:

 

Hỡi bạn y lâm ai có hỏi

Ðò xưa bến cũ có ta đây

 

Từ thái độ của Nhân Sư có thể thấy được thái độ của Nguyễn Ðình Chiểu: Yêu nuớc nhưng bất lực đến dày vò tâm hồn:

 

Ðã cam chút phận dở dang

Trí quân hai chữ mơ màng năm canh

 

Mặc dù bất lực nhưng tác phẩm vẫn thể hiện được niềm tin tưởng lạc quan vào tương lai dân tộc:

 

Bao giờ nhật nguyệt dày gương sáng

Bốn bể câu ca hiệp một nhà

Và điều cảm động là tấm lòng của nhà thơ trước sau cũng đều thuộc về dân, về nước, thủy chung, son sắt:

 

Mắt nhìn trong tiết thanh minh,

U Yên đất cũ cảnh tình trêu ngươi.

Trăm hoa nửa khóc nửa cười,

Như tuồng xiêu lạc gặp người cố hương.

Cỏ cây đưa nhánh đón đường,

Như tuồng nếu hỏi: Ðông hoàng ở đâu?

Bên non đá cụm cuối đầu,

Như tuồng oan khuất lạy cầu cứu sinh.

Líu lo chim nói trên cành,

Như tuồng kẻ mách tình hình dân đau.

Ngày xuân mà cảnh chẳng xuân,

Mưa sầu, gió tủi biết chừng nào thanh!

 

Có thể thấy ba nhân vật chính đã trở thành văn chương. Ba nhân vật nhưng cùng mộ tấm lòng, một thái độ. Tấm lòng đối với dân  và thái độ đối với kẻ thù. Ðó cũng là mẫu người  và cách sống cao đẹp nhất  mà khuôn khổ lúc bấy giờ quy định và cho phép.

 


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Thời điểm thi THPT QG

Bạn muốn tổ chức thi thử vào THPT QG khi nào?

Top