NHÀ THƠ TRẦN ĐĂNG KHOA

 - Người đăng bài viết: Thu Trang  - Chuyên mục :  Đã xem: 329 

DAYTOT.VN GIỚI THIỆU ĐẾN CÁC EM NHÀ THƠ TRẦN ĐĂNG KHOA

 

 NHÀ THƠ TRẦN ĐĂNG KHOA

Nhà thơ Trần Đăng Khoa sinh năm 1958, quê Quốc Tuấn, Nam Sách, Hải Dương, nổi tiếng là “thần đồng thơ” từ 8 tuổi, sau học trường viết văn Nguyễn Du, Học viện Văn học Goocky (Nga), từng là lính hải quân ở Trường Sa, hiện là Phó Chủ tịch Hội Nhà Văn Việt Nam. Đã in 12 tập thơ và bút ký văn học, được trao nhiều Giải thưởng Văn học và Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001.

                                                          Nhà thơ Trần Đăng Khoa

Có lẽ đến nay,Trần Đăng Khoa là một trong số ít nhà thơ viết nhiều nhất và thành công nhất về Trường Sa - quần đảo bão tố, nơi những người lính đang phải ngày đêm đối mặt với hiểm nguy, trụ vững nơi đầu sóng, ngọn gió để bảo về từng tấc đất, từng thước biển thiêng liêng của Tổ quốc. Anh đã có thời gian là lính hải quân có mặt ở quần đảo này và là nhà thơ đầu tiên có thơ về Trường Sa.

Ở bài viết này, tôi muốn khảo sát toàn bộ mảng thơ viết về quần đảo bão tố này của Trần Đăng Khoa và những đóng góp của anh cho thơ Việt Nam đương đại ở đề tài biển - đảo đang là mối quan tâm đặc biệt của cả dân tộc về chủ quyền quốc gia trong những năm tháng này.

Ngay trong bài thơ đầu tiên viết về Trường Sa đầu những năm 80 của thế kỷ trước, có thể nói với cái nhìn tiên tri của nhà thơ, Trần Đăng Khoa trên quần đảo này đã thấy trước cuộc chiến bảo vệ Trường Sa sẽ rất khốc liệt trong thời điểm:

 

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên

Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng

 

Chỉ tám năm sau, trận chiến đấu tại Gạc Ma, Trường Sa năm 1988, sự hy sinh anh dũng của 64 chiến sĩ hải quân trong mưa đạn quân thù đã minh chứng cho lời thơ đau đớn  ấy. Chắc tác giả cũng không lý giải được vì sao trong bài Thơ tình người lính biển - một bài thơ tình yêu da diết của mình lại đột ngột hiện lên hai câu thơ đầy dự cảm xót xa ấy. Chưa dừng ở đó, trong bài thơ tiếp theo Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn viết năm 1981 (đoạt giải nhất cuộc thi báo Văn Nghệ năm 1982), Trần Đăng Khoa đã dựng lên hình ảnh đầy gian lao của những người lính biển:

 

Chúng tôi ngồi trên đảo Sinh Tồn

Bóng đen sẫm như gốc cây khô cháy

Mắt đăm đăm nhìn về nơi ấy

Nơi cơn mưa thăm thẳm xa khơi

Ánh chớp xanh lấp loáng phía chân trời...

 

Ôi ước gì được thấy mưa rơi

Mặt chúng tôi ngửa lên như đất

Những màu mây sẽ thôi không héo quắt

Đá san hô sẽ nảy cỏ xanh lên

Đảo xa khơi sẽ hóa đất liền

 Những người lính khi ấy khó mà nghĩ được rằng chỉ 7- 8 năm sau, quần đảo Trường Sa yên bình ngày trước trở thành điểm nóng nhất trên bản đồ đất nước, nơi các thế lực ngoại xâm sẽ đổ quân vào. Nhưng với nhà thơ thì khác, Trần Đăng Khoa trong bài thơ viết về những người lính ngóng mưa rơi giữa đại dương đã khẳng định một điều, họ sẽ trụ vững trước mọi thử thách, bão tố “Như đá vững bền, như đá tốt tươi”:

 

Chúng tôi ngồi ôm súng đợi mưa rơi

Lòng thắc thỏm niềm vui không nói hết

Mưa đi! Mưa đi! Mưa cho mãnh liệt

Mưa lèm nhèm, chúng tôi chẳng thích đâu

Nhưng không có mưa rào thì cứ mưa ngâu

Hay mưa bụi... mưa li ti... cũng được

Mặt chúng tôi ngửa lên hứng nước

Một giọt nhỏ thôi, cát cũng dịu đi nhiều

Ôi hòn đảo Sinh Tồn, hòn đảo thân yêu

Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo

Đảo vẫn sinh tồn trên đại dương đầy gió bão

Chúng tôi như hòn đá ngàn năm trong đập nhịp tim người

Như đá vững bền, như đá tốt tươi...

Những năm 80 ấy, đời sống của người lính hải quân trên các hòn đảo chìm ở Trường Sa có vô vàn cực nhọc khi khan hiếm nước ngọt, khan hiếm rau xanh,  khan hiếm thức ăn, khan hiếm đủ mọi thứ chứ không được đầy đủ vật chất như bây giờ. Và, những người lính khi ấy đôi khi phải liều mạng bơi xuống biển đối mặt với loài cá mập hung dữ để kiếm cái ăn mà trong bài thơ Đoạn văn xuôi chép ở đảo chìm, Trần Đăng Khoa đã kể về câu chuyện đó:

 

Có gì đâu, chiều ấy trong lều bạt

Cơn sốt thuở Trường Sơn quật tôi tái tê người

Anh bạn bên tôi hết đứng lại ngồi

Không sao yên lòng được

 

Đảo vẫn còn chìm dưới ba mét nước

Măng khô hết rồi. Chỉ thăm thẳm biển xanh

Lưới chẳng có mà cá vờn trước mặt

Biết tìm đâu ra một bát canh?

 

Lựu đạn bất ngờ nổ banh ruột nước

Cá từng đàn bỗng nổi trắng như sao

Anh bạn tôi nhào ra vớt cá

Trong lúc xung quanh lũ mập cũng lao vào

 

Những ánh chớp đen nhoáng nhoàng trong nước

Thôi, bạn ơi, vài con cá bõ gì

Hãy vứt lại, lên ngay lều bạt

Bạn mỏng mảnh thế này... mập dữ tợn nhường kia...

 

Nhưng bạn tôi vẫn quần nhau với mập

Biển sủi tăm. Tanh ngắt. Đục ngầu

Trong khoảng nước nông, bạn tôi bơi đứng

Mập chỉ chờn vờn, chẳng bớp được đâu

 

- Sao lúc ấy nó không húc cậu

Rồi nuốt luôn khi cậu mất thăng bằng?

Tôi hỏi bạn lúc ngồi bên xoong cá

Thấy bạn vui mừng, lòng tôi vẫn  băn khoăn

 

- Cái giống mập chẳng có gì đáng sợ

Tuy dữ dằn nhưng lại rất ngu

Nếu mà chúng khôn ranh như thế

Mình sống làm sao được đến bây giờ!

 

Bạn tôi cười. Hồn nhiên như trẻ nhỏ

Rồi giọng lại vang ầm át cả sóng biển khơi:

- Cậu hiểu không, tớ chỉ sợ người thôi

Nhất là khi người biến thành cá mập!

(Đảo Thuyền Chài, 3/1982)

Về thơ Trần Đăng Khoa có nhiều điều để nói. Có không ít người cho rằng, thành tựu văn học chính của anh là thơ “thần đồng”  và anh là “vua” thơ thiếu nhi thời kháng chiến chống Mỹ. Tôi lại nghĩ  hơi khác, chỉ với loạt bài thơ viết về quần đảo bão tố Trường Sa, trong đó có mấy bài được trao giải nhất cuộc thi thơ Báo Văn Nghệ năm 1982, Trần Đăng Khoa đã sớm ghi dấu ấn độc đáo của thơ mình vào thi ca đương đại như một chứng nhân, một thi sĩ công dân trên quần đảo bão tố, và thơ anh về Trường Sa sẽ còn được nhắc đến trong nhiều năm tới.

(Nguồn: Thơ Việt Nam tìm tòi&cách tân 1975-2015 của Nguyễn Việt Chiến)

 

 

THƠ TRẦN ĐĂNG KHOA

 

ĐỒNG ĐỘI TÔI TRÊN ĐẢO THUYỀN CHÀI

 

Lều bạt chung chiêng giữa nước, giữa trời

Đến một cái gai cũng không sống được

Sớm mở mắt, nắng lùa ngun ngút

Đêm trong lều như trôi trong mây...

 

Những con chim kỳ quái thấy hơi người

Mừng rỡ quá, cánh bay như bão thốc

Chỉ tiếng cánh chim bay quanh lều nghe đã căng nhức óc

Sủi tăm dưới chân sàn, bóng mập lượn vòng quanh...

 

Đảo tự giấu mình trong màu nước lam xanh

Cái giọt máu thiêng dưới ngầu ngầu bọt sóng

Tổ quốc ơi!

Tiếng chúng tôi kêu lên mà mắt chúng tôi nhìn xuống

Bóng chúng tôi trùm khắp đảo Thuyền Chài..

 


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Thời điểm thi THPT QG

Bạn muốn tổ chức thi thử vào THPT QG khi nào?

Top