TRUYỆN THƠ TIỄN DẶN NGƯỜI YÊU

 - Người đăng bài viết: Thu Trang  - Chuyên mục :  Đã xem: 68 

Daytot.vn giới thiệu cho các em kiến thức TRUYỆN THƠ TIỄN DẶN NGƯỜI YÊU

 

TRUYỆN THƠ TIỄN DẶN NGƯỜI YÊU 

1. Giới thuyết chung về truyện thơ

Khái niệm

Trong văn học dân gian các dân tộc thiểu số tồn tại nhiều truyện thơ được lưu truyền rộng rãi trong nhân dân. Truyện thơ là tập đại thành của dân ca, một hiện tượng đặc biệt trong văn học.

Truyện thơ là những truyện kể bằng thơ, biểu hiện cảm nghĩ bằng ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc, chứa đựng vấn đề xã hội. Có sư kết hợp yếu tố tự sự và trữ tình, dung lượng lớn, mang tính chất cố sự của truyện kể dân gian, biểu hiện dưới hình thức thơ ca với màu sắc trữ tình đậm.

Phân loại

            1. Truyện thơ phát triển đề tài của tự sự xã hội

            Vượt biển (Khảm hải):

Ðây là bức tranh hiện thực nghiệt ngã vẽ nên một thế giới những linh hồn cực nhọc thảm sầu. Cái thế giới có vẻ hư ảo ấy chính là phiên bản về một xã hội thực của người Tày - Nùng với những nỗi oan trái của những kiếp người thấp cổ bé họng cất lên tiếng khóc đau thương.

            Chim sáo, Nàng Kim Quế (Tày Nùng) ...

2. Truyện thơ phát triển đề tài của dân ca trữ tình về tình yêu và hôn nhân

Nàng Nga Hai Mối (Mường). Nàng Ớm chàng Bồng Hương (Mường). Uït Lót Hồ Liêu (Mường).Tiếng hát làm dâu (HMông). Nam Kim Thị Ðan (Tày). Khun Lú Nàng Uía (Thái) ...

2. Tiễn dặn người yêu (Xống chụ xon xao)

Tình hình văn bản:

- Ðã được cố định hóa vào vô số những văn bản chép tay.

- Bản 1957, Nxb Hội nhà văn, 1631 câu thơ, có đủ các đoạn chính.

- Bản 1958, Sở văn hóa khu tự trị Thái Mèo

- Bản 1960, Mạc Phi sưu tầm, dịch, khảo dị, chú thích, 1846 câu thơ.

Tóm tắt tác phẩm

Truyện kể về hai nhân vật Anh yêu và Em yêu từ khi còn là hai bào thai. Họ được sinh ra gần như cùng một giờ, một ngày, một bản. Từ thuở bé thơ, họ đã cùng chơi đùa nghịch đất, nghịch cát, vầy cá trên mâm.

Ðến tuổi hoa niên, đôi trẻ cùng ở sàn hoa (hạn khuống) tận khi gà gáy đeo mộng về nhà lúc xế vầng trăng.

Sự biến bắt đầu khi bà mẹ lấy áo chàng trai ra bói, quẻ bói không nói được điều gì chắc chắn. Song Anh yêu & Em yêu đều tâm niệm quyết lấy được nhau. Anh yêu tìm cách thoát khỏi cảnh nghèo bằng cách Ði kiếm cá ngoài sông... Ði Tà Bú mua đĩa. Ði Tà Hè mua tơ. Ði Tà Sại mua cau để sắm sanh lễ vật nhờ mai mồi chuyển sang dạm người yêu ... Song

Anh đã tính mà tính không đủ.

Anh đã lo mà lo không tròn.

Cha mẹ Em yêu cự tuyệt. Họ quyết gả Em yêu cho một gã con trai nhà giàu nhưng xấu xí. Mẹ chưa ưng gã khi em còn trên nương, khi em đang ngoài ruộng. Trước tình thế đã rồi Em yêu đau khổ. Em yêu đành nhận người ta về ở rể ngoài trong tâm trạng buồn khổ song vẫn hy vọng Anh yêu sẽ có cách đổi thay số phận. Trước tình cảnh đó Anh yêu quyết chí đi buôn đến tận Lào để tìm sự giàu sang mong trở về chuộc lại Em yêu.

Nhưng thật éo le, đã  bảy mùa cá lũ trôi xuôi em yêu trông chờ đã hết hạn người kia làm rể trong, rể ngoài, Anh yêu vẫn biệt tăm. Em yêu đã tìm mọi cách để lùi ngày về nhà chồng từ tháng hai đến tháng chạp, nhưng cuối cùng ngày ấy cũng đến, Em yêu phải làm theo ý mẹ cha. Khi Anh yêu đã phong lưu băng băng trở về tìm đến nhà Em yêu thì sự đã rồi:

Khi anh ra đi cải chia cánh bướm

Khi anh trở về cải già đơn hoa.

Mặc cho phép cả có gốc tùng, phép thiêng có gốc quế, bất chấp hiểm nguy, Anh yêu chạy theo em yêu. Cuộc tiễn dặn của đôi bạn tình diễn ra. Anh trở về nhà, nhớ người bạn tình. Trong suy tưởng, anh thấy hiện lên cảnh tượng chiến đấu giành lại Em yêu quyết liệt.

Tình cảnh Em yêu ở nhà chồng thật thê thảm. Người ta còn xui con trai xuống đòn. Hắn trợn mắt ra tay ... vụt tới tấp. Sau một thời gian, Em yêu bị nhà chồng đuổi về vì trong tình cảnh éo le này, nàng không thể làm vừa lòng nhà người ta. Cha mẹ lại bán đứt nàng cho một nhà quan. Nàng càng bi phẫn như người ngẩn ngơ, vụng dại. Họ không muốn tốn cơm đem nàng ra chợ bán rao. Giá Em yêu ngày nào đáng vàng thoi bạc nén,  bây giờ chỉ bằng một cuộn lá dong.

Người đổi được nàng chính là người yêu cũ. Bây giờ Anh yêu đã có cửa nhà, vợ con. Em yêu bây giờ cũng đổi khác đến mức Anh yêu không còn nhận ra. Một ngày kia, nàng than thân trách phận đem chiếc đàn môi kỷ niệm ra gảy. Anh nghe:

Sao ngân rung như tiếng đàn người cũ,

Sao thoảng chừng như giọng nhớ người thương.

Họ nhận ra nhau. Anh yêu giã vợ trong tình thương mến cảm thông trong cảnh Trời xa mưa rơi núi trám, trời chớp nhoáng đồi dong.

Nội dung

Tiễn dặn người yêu nói đến thảm kịch tình yêu trong xã hội phong kiến Thái khắc nghiệt là lời tố cáo xã hội chà đạp tình yêu con người, là một bức tranh về hiện thực lay động lòng người.

-Cúi mặt nước mắt rõ,

Ngẩng lên hàng lệ rưng ...

Tiễn dặn người yêu còn là bài ca ca ngợi tình yêu chung thủy bất diệt của con người vượt lên bao trở lực, thành kiến xã hội tàn bạo, khắc nghiệt. Tác phẩm mang ý nghĩa nhân văn cao đẹp.

-Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông.

Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già.

Nghệ thuật

-         Kết cấu độc đáo, tràn đầy kịch tính.

-         Yếu tố truyện trong thơ và thơ trong truyện.

Tiễn dặn người yêu  là truyện trong thơ, có yếu tố tự sự, các sự kiện, chi tiết, hành động ... được khắc họa đậm nét. Tác phẩm còn là thơ trong truyện. Ngôn ngữ kể chuyện được gọt giũa thành lời thơ, những câu thơ gợi cảm, nhiều hình ảnh.

 

SÂN KHẤU DÂN GIAN CHÈO

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Thời điểm thi THPT QG

Bạn muốn tổ chức thi thử vào THPT QG khi nào?

Top