Nguyễn Đức Cảnh

 - Người đăng bài viết: nguyễn thị linh  - Chuyên mục :  Đã xem: 195 

Dạy tốt giới thiệu tới bạn đọc bài viết về Nguyễn Đức Cảnh

 

                                                                    Nguyễn Đức Cảnh
Nguyễn Đức Cảnh sinh ngày 2 -2 - 1908, tại xã Diêm Điền tổng Hổ Đội, huyện Thuỵ Anh (tỉnh Thái Bình), nay thuộc thị trấn Diêm Điền, huyện Thái Thuỵ. Thân phụ là Nguyễn Đức Triết, đỗ cử nhân Hán học khoa Mậu Tý, Đồng Khánh thứ 3 (1888), nhưng chán cảnh quan trường thời thực dân Pháp đô hộ nên ở nhà dạy học. Thân mẫu là Trần Thị Thuỳ, người làng Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, tỉnh Hải Dương, nay thuộc thành phố Hải Phòng. Bà xuất thân trong một dòng họ có danh vọng ở xứ Đông, lại đức hạnh tháo vát, do cảm phục khí tiết của ông Cử nên bà Thuỳ tự nguyện lấy lẽ, giúp ông vượt qua cảnh nhà nghèo, đông con. Gương hy sinh, tài buôn bán của bà được họ hàng chồng kính nể và để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm khảm người con trai duy nhất của ông bà.

Nguyễn Đức Cảnh vốn bản tính thông minh, hiếu học, ngoan ngoãn nên năm đến tuổi đi học, mẹ đưa về Cổ Am theo học trường Hương học. Anh họ bà là Trần Mỹ - Cử nhân khoa Tân Mão, Thành Thái thứ 3 (1891) (có các con trai đều theo tân học như Khái Hưng, Trần Tiêu đều là nhà văn thuộc nhóm Tự lực văn đoàn) nhận Nguyễn Đức Cảnh làm con nuôi. Gia đình cha nuôi rất yêu quý, cho Nguyễn Đức Cảnh học xong bậc tiểu học ở Vĩnh Bảo rồi cho theo học trường thành chung Nam Định. Khi học ở đây, Nguyễn Đức Cảnh cùng nhiều bạn học đã tham gia nhiều phong trào đòi thả Phan Bội Châu (1925), để tang Phan Châu Trinh (1926).

Vì thế, Nguyễn Đức Cảnh và những học sinh tích cực tham gia phong trào trên đều bị đuổi học. Anh lên Hà Nội vào làm thư ký cho hiệu ảnh Hưng Ký, rồi làm giáo viên trường tư Công Ích. Do truyền bá tư tưởng yêu nước trong giờ dạy, nên hiệu trưởng nhà trường vốn cầu an, rất lo ngại, đề nghị Nguyễn Đức Cảnh chỉ được dạy đúng chương trình nội dung sách giáo khoa do Nhà nước bảo hộ quy định. Do đó, anh thôi việc, vào làm thợ ở nhà in Mạc Đình Tư. Thời gian này, ở Hà Nội có Nam Đồng thư xã do nhóm Phạm Tuấn Tài, cũng người Nam Định tổ chức, đã ấn hành một số tác phẩm tiến bộ truyền bá tinh thần dân tộc. Ngày 25-12-1927, nhóm này là nòng cốt xây dựng Đảng Việt Nam Quốc dân do Nguyễn Thái Học - Nguyễn Khắc Nhu làm thủ lĩnh. Nguyễn Đức Cảnh tham gia tổ chức và là một cán bộ xuất sắc.

Thời gian này, Hội Thanh niên cách mạng đồng chí (TNCMĐC) do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc thành lập từ tháng 6/1925 đã có cơ sở khá rộng trong nước, ở Trung Quốc và Thái Lan. Cả hai tổ chức yêu nước đều có chủ trương gặp gỡ bàn bạc thống nhất đường lối, tổ chức chống đô hộ, giải phóng dân tộc. Một cuộc họp ở Hà Nội hay tìm gặp ở Thái Lan, nhưng không thành. Sau Việt Nam Quốc dân Đảng cử hai đại diện là Nguyễn Đức Cảnh và Lý Hồng Nhật đến Quảng Châu, Trung Quốc dự lớp huấn luyện của Tổng bộ TNCMĐC. Qua các bài giảng ở lớp và cuốn "Đường cách mệnh" của Nguyễn Ái Quốc, Nguyễn Đức Cảnh và Lý Hồng Nhật thấy rõ chỉ có theo đường lối cứu nước của Nguyễn Ái Quốc mới giải phóng được dân tộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân. Do đó, cả hai tự nguyện gia nhập TNCMĐC. Từ khi về nước, hai người hăng hái tham gia xây dựng Hội. Vào giữa năm 1929, phong trào công nhân, phong trào yêu nước phát triển mạnh khắp nước. Những người tiên tiến trong Hội TNCMĐC giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lê nin, được rèn luyện trong phong trào vô sản hoá, thấy phải cải tổ Hội để thành lập Đảng Cộng sản. Tháng 3 -1929, Chi bộ cộng sản đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội gồm 7 người tiêu biểu là Ngô Gia Tự, Nguyễn Đức Cảnh, Trịnh Đình Cửu, Đỗ Ngọc Du, Trần Văn Cung (tức Quốc Anh).

Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Cộng sản này, Đại hội Hội TNCMĐC Bắc Kỳ họp ngày 28-3-1929 nhất trí thành lập Đảng cộng sản và cử đoàn đại biểu gồm TrầnVăn Cung, Ngô Gia tự, Nguyễn Tuân, Dương Hạc Đính đi dự Đại hội toàn quốc lần  thứ nhất TNCMĐC ở Hương Cảng vào đầu tháng 5-1929. Đề nghị của Đoàn đại biểu Bắc Kỳ không được chấp nhận nên ngày 1-6 Trần Văn Cung, Ngô Gia Tự, Nguyễn Tuân bỏ ra về. Nhưng không có tiền mua vé tàu nên khi cập Cảng Hải Phòng, chủ tàu không cho lên bờ, Nguyễn Đức Cảnh nhờ hộ sinh Nguyễn Thị Vinh kiếm đủ 100 đồng Đông Dương để chuộc 3 đại biểu. Trong khi 4 đại biểu ra Hương Cảng họp thì Trịnh Đình Cửu, Nguyễn Đức Cảnh, Đỗ Ngọc Du ở nhà chuẩn bị lựa chọn hội viên thanh niên tốt để kết nạp Đảng, thảo Điều lệ, Cương lĩnh chính trị, tìm nhà cửa, tiền bạc. Nguyễn Đức Cảnh không chỉ đóng góp tích cực vào việc chuẩn bị văn kiện mà còn có nhiều sáng kiến tìm cơ sở, tiền bạc. Vì vậy, lúc đầu cơ sở của TƯ Đảng, Xứ uỷ, Tỉnh uỷ Cộng sản phần lớn đều đặt ở Hải Phòng.

Ngày 17/6/1929, Đảng Cộng sản Đông Dương thành lập, Tuyên ngôn, Điều lệ của Đảng được công bố, ra tờ Búa liềm, làm cơ quan của Trung ương Đảng. Nguyễn Đức Cảnh tham gia Ban chấp hành lâm thời, trực tiếp chỉ đạo, tổ chức Công Hội Đỏ. Ngày 28/9/1929, Đại hội thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ họp, Nguyễn Đức Cảnh được bầu làm Tổng thư ký và phụ trách tờ Báo “Lao động” và Tạp chí “Công hội đỏ”. Ngày 28-9, sau này được lấy làm ngày truyền thống của giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn Việt Nam. Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc triệu tập, lãnh đạo từ 3-2 đến 7-2-1930 tại bán đảo Cửu Long (Hương Cảng), Nguyễn Đức Cảnh, Trịnh Đình Cửu là đại biểu của Đông Dương cộng sản Đảng. Nguyễn Đức Cảnh được cử làm Bí thư Xứ uỷ Bắc Kỳ, trực tiếp là Bí thư Tỉnh bộ Hải Phòng (gồm Hải Phòng, Kiến An, Quảng Yên, Hòn Gai). Trên cơ sở  các đoàn thể cách mạng thuộc Tỉnh bộ Thanh Niên Hải Phòng, đồng chí đã kiện toàn 14 Chi bộ, với 100 đảng viên, phát triển các tổ chức Công hội đỏ, Nông hội đỏ, Thanh niên đoàn, Phụ nữ giải phóng, Nguyễn Đức Cảnh mở nhiều lớp huấn luyện chính trị, tổ chức ấn hành Tờ “Sao đỏ” cơ quan của Tỉnh Đảng bộ, Tờ “Tia lửa” cơ quan của Tỉnh Đoàn thanh niên. Cuối tháng 4/-930, đồng chí tổ chức đón, đưa bảo đảm an toàn Tổng Bí thư Trần Phú về khảo sát phong trào công nhân Hải Phòng. Đồng chí Trần Phú đánh giá cao kinh nghiệm công vận của Tỉnh bộ Hải Phòng và ý kiến tham góp của Nguyễn Đức Cảnh. Dưới sự lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là Nguyễn Đức Cảnh, phong trào đấu tranh của công nhân, thuỷ thủ, nông dân, thanh niên... địa phương nổ ra sôi nổi, giành nhiều thắng lợi.

Năm 1930, cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh bị địch đàn áp dữ dội, nhiều đồng bào, đồng chí hy sinh, nhiều cơ sở bị vỡ. Cuối tháng 10-1930, Trung ương Đảng điều Nguyễn Đức Cảnh bổ sung Ban Thường vụ Xứ uỷ Trung Kỳ cùng Nguyễn Phong Sắc, Lê Viết Thuật khôi phục cơ sở, lãnh đạo đấu tranh đúng phương hướng.

Bất chấp mọi nguy hiểm gian lao, Nguyễn Đức Cảnh cùng cán bộ Xứ uỷ Trung kỳ nỗ lực giữ vững tinh thần quần chúng, chắp nối cơ sở để bảo toàn cơ sở, bảo vệ nhân dân. Không may, một tối cuối tháng 4-1931, sau khi dự Hội nghị nghe Nguyễn Phong Sắc truyền đạt Nghị quyết của Trung ương, trên đường về cơ sở, Nguyễn Đức Cảnh bị địch bắt ở làng Yên Dũng Hạ, gần thành phố Vinh. Mặc dù địch tra tấn dã man nhưng không lung lạc được người chiến sĩ cộng sản kiên trung. Sau do Nguyễn Tuân bị bắt ở bến đò Tân Đệ, không chịu được đòn tra tấn đã khai thêm nhiều hoạt động của Nguyễn Đức Cảnh nên toà đại hình mở từ ngày 15 đến 17-11-1931 đã kết tội tử hình Nguyễn Đức Cảnh. Trong xà lim án chém, Nguyễn Đức Cảnh tập trung sức để viết cuốn Công nhân vận động. Đây là bản tổng kết có giá trị chuyển ra cho TƯ. Ngày 30-7-1932, thực dân Pháp bí mật đưa Nguyễn Đức Cảnh và Hồ Ngọc Lân, một cán bộ lãnh đạo của Tỉnh bộ Bắc Ninh - Bắc Giang, xuống nhà lao Hải Phòng, để 5 giờ sáng hôm sau ngày 31-7 xử chém. Cả 2 chiến sĩ cộng sản hiên ngang, thanh thản bước lên đoạn đầu đài, trước sự kinh ngạc và nể phục của quan chức Pháp Nam, binh lính, cảnh sát, cha cố ... có mặt tại pháp trường.

Nguyễn Đức Cảnh không chỉ là cán bộ lãnh đạo lỗi lạc mà còn là nhà lý luận. Rất tiếc những tác phẩm báo chí đầy tính chiến đấu của đồng chí chưa sưu tầm được mấy. 

Sự nghiệp Nguyễn Đức Cảnh được ghi đậm trong các bộ chính sử của Đảng, của Nhà nước ta ở thời kỳ đầu thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam cùng tên tuổi của các học trò đặc biệt xuất sắc của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc gồm Trần Phú, Ngô Gia Tự, Nguyễn Đức Cảnh. Ở Hải Phòng, thân thế sự nghiệp đồng chí được ghi trân trọng trong nhiều bộ sử Đảng, sử các tổ chức chính trị xã hội, được ghi vào chương trình sách giáo khoa của địa phương. Một đường phố lớn, hai trường phổ thông mang tên Nguyễn Đức Cảnh. Tượng đài đồng chí đặt tại quảng trường Cung Văn hoá hữu nghị Việt-Tiệp. Nơi đồng chí hy sinh (nay là trụ sở Ngân hàng Công thương Lê Chân), nơi đồng chí hoạt động (Bệnh viện đa khoa Việt Tiệp) đều có ban thờ. Suốt 49 ngày đêm từ ngày di cốt hai liệt sĩ Nguyễn Đức Cảnh - Hồ Ngọc Lân quàn tại Nhà tang lễ Quân khu Ba có gần 5000 tổ chức chính trị, quân sự, kinh tế, xã hội, tôn giáo thân tộc cùng đông đảo nhân dân Hải Phòng, Thái Bình, Bắc Ninh, Hà Nội... đến dâng hương, phúng viếng. Ở Thái Bình, quê nội đồng chí đã xây dựng khu tưởng niệm, dựng tượng, một đường phố, một trường học, một khu công nghiệp... mang tên Nguyễn Đức Cảnh. Liên đoàn Lao động Thái Bình khởi xướng việc tìm mộ Nguyễn Đức Cảnh và đóng góp nhiều công sức cho việc đạo nghĩa này


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Thời điểm thi THPT QG

Bạn muốn tổ chức thi thử vào THPT QG khi nào?

Top